VÀ VAI TRÒ THẬT SỰ CỦA NHÀ COACH
Trong toàn bộ học phần Chiến lược trên thị trường tài chính kinh doanh, nếu phải chọn một phần không thể dạy thay, không thể làm hộ, không thể nói giúp, thì đó chính là TỰ VẤN.
Và cũng vì thế, đây là phần mà: người học hay né nhất, người mới sợ nhất, và người dạy nếu không đủ đạo đức thì rất dễ… lạm dụng nhất.
1. “Tự vấn” là gì – và vì sao nó không phải là lý thuyết?
“Tự vấn” không phải là trả lời mấy câu hỏi cho có.
“Tự vấn” là đối diện với chính mình trong trạng thái không còn ngụy biện.
Những câu hỏi trong phần này thường rất đơn giản về mặt ngôn từ, nhưng rất đau về mặt nhận thức, ví dụ:
Tôi đang đầu tư để làm gì: tự do hay thoát nghèo nhanh?
Nếu mất 30% tài sản, đời sống của tôi sẽ thay đổi đến mức nào?
Tôi đang giao dịch vì phương pháp hay vì sợ hãi?
Tôi đang muốn kiếm tiền hay đang muốn chứng minh mình đúng?
Nếu 3 năm nữa thị trường không thuận lợi, tôi còn chịu được không?
Đây không phải câu hỏi tài chính, mà là câu hỏi đời sống đội lốt tài chính.
2. Vì sao “tự vấn” quyết định sống – chết của nhà đầu tư?
Phần lớn nhà đầu tư thua lỗ không phải vì không biết phân tích, mà vì đánh vượt quá sức chịu đựng của chính mình.
Vốn nhỏ nhưng tư duy như quỹ lớn
Áp lực gia đình nhưng hành xử như trader độc thân
Không có thu nhập ổn định nhưng ôm vị thế dài hạn
Không chịu được drawdown nhưng lại học theo “huyền thoại không bán”
Tất cả những mâu thuẫn này chỉ lộ ra khi tự vấn nghiêm túc. Nếu không tự vấn: phương pháp càng hay, thua càng đau, kiến thức càng nhiều, tài khoản chết càng nhanh.
3. Vì sao Nhà cố vấn già KHÔNG coach 1:1 ở phần tự vấn?
Không phải vì không làm được mà vì không được phép làm. Bởi tự vấn chạm vào: thu nhập thật, tài sản thật, nỗi sợ thật, áp lực gia đình, mối quan hệ hôn nhân, giới hạn tâm lý và cả những điều người học không muốn ai biết
Một coach nếu hỏi quá sâu, gợi quá kỹ, dẫn quá sát, thì rất dễ biến từ coach thành người thao túng quyết định. Trong đầu tư, bị thao túng nhận thức còn nguy hiểm hơn mất tiền.
4. Vai trò ĐÚNG của nhà coach trong phần tự vấn
Nhà coach chuẩn không trả lời thay. Nhà coach chuẩn không quyết định hộ. Nhà coach chuẩn không “chỉ đạo cuộc đời” của người khác.
Vai trò đúng chỉ gồm 4 việc:
Thứ nhất: đặt câu hỏi đúng.
Không hỏi để thỏa mãn tò mò, mà hỏi để người học không thể tiếp tục tự lừa mình.
Thứ hai: giữ biên giới an toàn
Coach không thu thập thông tin cá nhân nhạy cảm. Coach không lưu trữ dữ liệu đời sống. Coach không biến điểm yếu của người học thành “lợi thế nghề nghiệp”.
Thứ ba: ngăn ảo tưởng
Khi người học quá tự tin, quá nóng vội, quá tham vọng, hoặc quá sợ hãi, Coach có trách nhiệm kéo họ về thực tại, không phải khích lệ sai chỗ.
Thứ tư: buộc người học chịu trách nhiệm
Coach chỉ đồng hành với người dám chịu trách nhiệm cho quyết định của mình. Không ai được phép núp sau câu: “Anh nói em làm theo.”
5. Vì sao phần tự vấn chỉ có giá trị khi có nền KAASH x B?
Tự vấn không có KAASH x B, dễ thành than nghèo kể khổ, đổ lỗi cho hoàn cảnh, ngụy biện bằng cảm xúc, hoặc lý trí giả tạo
KAASH x B giúp người học có kiến thức để hiểu câu hỏi, có thái độ để không né tránh, có rèn luyện để nhìn lại hành vi, có kỹ năng để sửa sai, có thói quen để không lặp lỗi, có niềm tin để không bỏ cuộc. Không có nền này, tự vấn chỉ là tự làm đau mình mà không chữa được gì.
6. Chia sẻ:
Coach giỏi không làm bạn mạnh hơn trong một lệnh, mà làm bạn không tự giết mình trong cả một đời đầu tư. Tự vấn là nơi , người nóng vội rời cuộc chơi, người trung thực ở lại và người đủ chín bắt đầu trưởng thành thật sự
Nếu bạn thấy phần này khó, điều đó không xấu. Nó chỉ cho thấy: bạn đang đứng trước cánh cửa quan trọng nhất của đời đầu tư.
Trân trọng,
Phan Lê Thanh Toàn
Nhà cố vấn già
#Nhacovangia