15h30 ngày 13|03|2026
1. Biến động tại “Yết hầu” Hormuz và Thị trường Năng lượng
Thông điệp trái ngược từ Iran: Trong khi Đại sứ Iran tại LHQ, ông Amir Saeid Iravani, khẳng định vào ngày 12/3 rằng Tehran “không có kế hoạch đóng cửa eo biển Hormuz” và cam kết tôn trọng tự do hàng hải, thì Tân Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei lại phát đi thông điệp đầu tiên đầy cứng rắn: “Đòn bẩy phong tỏa eo biển Hormuz chắc chắn phải tiếp tục được sử dụng”.
Giá dầu Brent vượt mốc 100 USD: Lo ngại về việc đóng cửa eo biển – nơi vận chuyển 1/5 lượng dầu khí thế giới – đã đẩy giá dầu Brent quay lại mốc 100.46 USD/thùng vào sáng ngày 13/3, tăng hơn 9% trong ngày. Đây là đợt gián đoạn nguồn cung dầu mỏ lớn nhất trong lịch sử, bất chấp việc IEA xả 400 triệu thùng dầu dự trữ chiến lược.
Tấn công hạ tầng: Iran và các lực lượng ủy nhiệm đã thực hiện các vụ tập kích bằng UAV và tên lửa vào tàu hàng tại vùng Vịnh, đánh vào các bồn chứa nhiên liệu tại Bahrain và hạ tầng dầu khí ở Saudi Arabia.
2. Diễn biến Quân sự và “Cuộc chiến uỷ nhiệm”
Iran dội tên lửa vào Israel: Sáng ngày 13/3 (giờ địa phương), IDF (Quân đội Israel) xác nhận một làn sóng tên lửa mới từ Iran hướng về lãnh thổ nước này, buộc người dân tại nhiều khu vực phải xuống hầm trú ẩn.
Hoa Kỳ điều động máy bay ném bom chiến lược: Mỹ đã liên tiếp điều động các máy bay ném bom tầm xa (B-1B Lancer và B-52 Stratofortress) đến căn cứ không quân Fairford (Anh) sau khi chính phủ Anh cho phép sử dụng căn cứ này cho chiến dịch chống Iran.
Mở rộng mặt trận tại Lebanon và Iraq: Israel tiếp tục các cuộc không kích “tấn công chính xác” tại Beirut và miền Nam Lebanon, khiến nhiều người thiệt mạng. Tại Iraq, một binh sĩ Pháp đã tử trận trong một vụ tấn công tại Erbil – ca tử vong quân sự đầu tiên của Pháp trong cuộc chiến này.
3. Phản ứng Quốc tế và Rủi ro Nhân đạo
Áp lực lên Tổng thống Trump: Thủ tướng Qatar trở thành lãnh đạo Vùng Vịnh đầu tiên công khai gây áp lực yêu cầu Washington chấm dứt chiến tranh bằng giải pháp ngoại giao khi niềm tin khu vực đang bị lung lay dữ dội.
Khủng hoảng tị nạn: Liên Hợp Quốc cảnh báo khoảng 3.2 triệu người đã phải di dời trong nội địa Iran do các đợt không kích liên tục của liên quân Mỹ – Israel.
Tâm lý hoảng loạn: Tại Mỹ và Trung Đông, người dân đang đổ xô đi mua hầm trú ẩn cá nhân do lo ngại xung đột leo thang thành chiến tranh tổng lực hoặc hạt nhân.
ĐÁNH GIÁ VÀ XU HƯỚNG
Tình hình hiện nay đang rơi vào trạng thái “Bế tắc bùng nổ”. Một mặt, các cường quốc (Nga, Trung Quốc, Pháp) đang ráo riết “đi đêm” để mặc cả ngừng bắn. Mặt khác, cả Hoa Kỳ và Iran đều đang thực hiện chiến thuật “Áp lực tối đa” trên thực địa để chiếm ưu thế trên bàn đàm phán. Việc giá dầu neo trên 100 USD đang trực tiếp đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu và gây áp lực lạm phát cực lớn lên kinh tế Việt Nam trong quý 2/2026.
Trích dẫn nguồn tin:
Reuters: Iran’s UN Envoy says Tehran not going to close Strait of Hormuz (12/03/2026).
Al Jazeera: Iran war: What is happening on day 14 of US-Israel attacks? (13/03/2026).
The Hindu: Iran-Israel war live updates: Israel and Iran exchange fresh wave of missile strikes (13/03/2026).
Báo Quân đội Nhân dân: Xung đột Trung Đông 12-3: Mỹ điều tra nguy cơ Iran tấn công California (13/03/2026).
Gulf News: US-Israel war on Iran Day 13: Iran hits Gulf countries (13/03/2026).
VnEconomy: Áp lực lạm phát và giải pháp từ xung đột Trung Đông (13/03/2026).
Phan Lê Thanh Toàn
Nhà cố vấn già tổng hợp
#Nhacovangia