Cuối chu kỳ tăng trưởng là giai đoạn rất thú vị: Ai cũng nghĩ mình thông minh, chỉ số thì “đẹp như mơ”, nhóm chat thì đầy tiếng hô:
“Chuẩn bị bay!”,
“Sắp bùng nổ!”,
“Giữ đi, mai trần!”
Chỉ có điều… tâm lý đám đông lúc này giống hệt con tàu lượn trong hình: đang leo đến đỉnh thì phía trước là… xoáy tử thần.
1. Vừa mua xong là… ghét những ai nói thật
Bất cứ ai cảnh báo: “Rủi ro đấy!”
Và phản ứng của nhà đầu tư cuối chu kỳ thường là:
“Ông này dìm hàng!”
“Ông này tiêu cực!”
“Ông này chim lợn!”
“Tôi vừa mua mà nói xui!”
Thực ra họ không tức bạn. Họ tức… chính họ, vì vừa FOMO xong, hàng chưa về tài khoản, lòng như có con mèo cào. Bạn nói “rủi ro”, là bạn dẫm trúng đuôi nỗi sợ của họ. Con thú nào bị dẫm đuôi cũng quay lại cắn – kể cả khi nó đang mặc vest.
2. Khi đang sợ, họ chỉ thích người… xoa đầu
Họ đang trong trạng thái “mua xong mới nghĩ”, nên chỉ muốn nghe:
“Không sao đâu, mai tím.”
“Cứ giữ đi.”
“Xu hướng rất đẹp, đừng để ai làm bạn lung lay.”
“Ngài thị trường chỉ đang test lòng kiên nhẫn thôi.”
Nói chung, chỉ cần ai đó vuốt ve – là họ tôn như thánh nhân của nhóm kín. Còn ai cảnh báo thì trở thành kẻ thù của tâm trạng.
3. Hiệu ứng phòng kín – nơi ảo tưởng được nuôi dưỡng bằng… tiếng vang
Trong giai đoạn bảo hoà, nhóm kín (chat, room, hội đua lệnh) là nơi người ta tụ tập để: nghe điều mình muốn nghe, kích thích nhau FOMO tiếp, bơm thổi tự tin bằng những câu vô trách nhiệm. Đây là nơi ảo giác về an toàn mạnh nhất. Ai nói trái chiều là “phá mood”, bị đuổi khỏi phòng nhanh hơn tốc độ giá giảm.
4. Nghệ thuật tránh rủi ro: làm ngược đám đông đang run
“Chỉ cần quan sát nhóm người sợ hãi mà vẫn cố tỏ ra tự tin, rồi làm ngược với họ – bạn đã giảm được 80% rủi ro.”
Khi họ hoảng nhưng vẫn cố hô “KHÔNG RỦI RO!”
Khi họ lỗ nhưng vẫn gào: “CẦM ĐI, SẮP BAY!”, PE và PB thấp rồi!
Khi họ đỏ mặt, toát mồ hôi, mà vẫn cố livestream nói về “niềm tin dài hạn”…
Đó là lúc bạn nên nhẹ nhàng cất tiền vào túi.
5. Tào Tháo và bài học “hỏi vợ – làm ngược”
Tào Tháo nói: “Thiên hạ nói gì, mang về hỏi vợ. Bà vợ nói sao, làm ngược lại – ắt thành công.” Áp vào thị trường thì… chuẩn không cần chỉnh.
Đám đông cuối chu kỳ chính là… những bà vợ của Tào Tháo.
Luôn tin mình đúng, luôn phản ứng mạnh, luôn thích được chiều tai.
Vậy Nhà đầu tư cá nhân thiếu KAASH x B có giống các bà vợ không?
Xin thưa:
GIỐNG Y NHƯ ĐÚC.
Thiếu Knowledge: không biết chu kỳ là gì.
Thiếu Attitude: sợ nhưng vẫn tỏ ra mạnh.
Thiếu Activities: không luyện phương pháp, chỉ luyện cảm xúc.
Thiếu Skills: phân tích không có, hy vọng thì nhiều.
Thiếu Habits: cứ đỏ là muốn gồng, cứ xanh là FOMO.
Thiếu Belief: tin room, tin idol, tin may mắn – nhưng không tin biểu đồ và ví tiền của chính mình.
Chia sẻ:
Nếu bạn thấy ai đó cuối chu kỳ: FOMO nhưng ghét nghe từ “rủi ro”, lỗ nhưng vẫn cười, hoảng nhưng vẫn livestream hô “nắm giữ!”, run rẩy nhưng vẫn gọi người khác “yếu tâm lý”… Thì xin chúc mừng: bạn đã nhìn thấy chỉ báo đảo chiều mạnh nhất của thị trường.
Và lúc đó, hãy nhớ bài của Tào Tháo:
Thiên hạ nói mua – bạn nên thủ.
Thiên hạ nói all-in – bạn nên đi bộ về nhà.
Phan Lê Thanh Toàn
Nhà cố vấn già