Việc Quốc hội Việt Nam thông qua gia hạn cắt giảm thuế VAT 2% từ ngày 1/7/2025 đến hết năm 2026 sẽ mang lại lợi ích kinh tế đáng kể cho nhiều nhóm ngành, đặc biệt trong ngắn hạn (6-12 tháng) và trung hạn (12-24 tháng). Dựa trên thông tin được cung cấp, dưới đây là phân tích chi tiết về các nhóm ngành được hưởng lợi, tập trung vào tác động kinh tế, chi phí sản xuất, giá bán, và khả năng kích cầu:
1. Nhóm ngành được hưởng lợi
a. Ngành tiêu dùng và bán lẻ
Lý do hưởng lợi:
– Hầu hết hàng hóa và dịch vụ chịu thuế VAT 10% (trừ các mặt hàng loại trừ như viễn thông, tài chính, bất động sản, v.v.) sẽ được giảm thuế từ 10% xuống 8%. Điều này làm giảm giá bán lẻ, kích thích tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh người dân đang thắt chặt chi tiêu do áp lực kinh tế.
– Các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu (thực phẩm, đồ uống, hàng tiêu dùng nhanh) và phi thiết yếu (đồ gia dụng, thời trang, điện tử tiêu dùng) sẽ trở nên hấp dẫn hơn nhờ giá thấp hơn.
Tác động ngắn hạn:
– Doanh nghiệp bán lẻ có thể giảm giá sản phẩm hoặc tăng biên lợi nhuận, từ đó tăng doanh thu nhờ nhu cầu tiêu dùng tăng. Các chương trình khuyến mãi sẽ dễ triển khai hơn khi chi phí thuế giảm.
– Người tiêu dùng, đặc biệt là tầng lớp trung lưu và thu nhập thấp, sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ việc giảm chi phí mua sắm, thúc đẩy chi tiêu.
Tác động trung hạn:
– Tăng trưởng tiêu dùng bền vững sẽ hỗ trợ các nhà sản xuất và phân phối, đặc biệt là các doanh nghiệp nội địa sản xuất hàng tiêu dùng.
– Các chuỗi bán lẻ lớn (như VinMart, Co.opmart, Thế Giới Di Động) và thương mại điện tử (Shopee, Lazada, Tiki) sẽ hưởng lợi từ xu hướng mua sắm trực tuyến tăng mạnh, khi giá hàng hóa giảm kích thích cả giao dịch offline và online.
– Ví dụ cụ thể: Các doanh nghiệp như PNJ (trang sức), MWG (Thế Giới Di Động), VNM (Vinamilk) có thể hưởng lợi từ tăng trưởng doanh thu bán lẻ.
b. Ngành vận chuyển và logistics
Lý do hưởng lợi:
– Lần đầu tiên, kinh doanh vận chuyển và logistics được bổ sung vào danh sách giảm thuế VAT, từ 10% xuống 8%. Điều này làm giảm chi phí dịch vụ vận chuyển (đường bộ, đường biển, hàng không) và logistics (kho bãi, quản lý chuỗi cung ứng).
– Ngành này là xương sống của thương mại điện tử, xuất khẩu, và phân phối hàng hóa, nên việc giảm thuế sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều lĩnh vực khác.
Tác động ngắn hạn:
– Các doanh nghiệp vận chuyển (như Giao Hàng Nhanh, Giao Hàng Tiết Kiệm, Viettel Post) và logistics (như Gemadept, Transimex) có thể giảm giá dịch vụ hoặc tăng lợi nhuận, từ đó thu hút thêm khách hàng.
– Giảm chi phí vận chuyển sẽ giúp các doanh nghiệp thương mại điện tử và bán lẻ tối ưu hóa giá thành, tạo lợi thế cạnh tranh.
Tác động trung hạn:
– Ngành logistics sẽ được hưởng lợi từ xu hướng tăng trưởng thương mại điện tử và xuất khẩu, đặc biệt khi Việt Nam đẩy mạnh tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA).
– Đầu tư vào cơ sở hạ tầng logistics (kho bãi, công nghệ quản lý) có thể tăng nhờ lợi nhuận cải thiện, củng cố năng lực cạnh tranh của ngành.
– Ví dụ cụ thể: Các công ty như GMD (Gemadept), TMS (Transimex), hoặc các đơn vị giao hàng nhanh sẽ hưởng lợi trực tiếp.
c. Ngành công nghệ thông tin (CNTT)
Lý do hưởng lợi:
– Hàng hóa và dịch vụ CNTT cũng được bổ sung vào danh sách giảm thuế VAT, từ 10% xuống 8%. Điều này bao gồm phần mềm, dịch vụ phát triển ứng dụng, dịch vụ đám mây, và một số thiết bị công nghệ.
– Ngành CNTT đang tăng trưởng mạnh tại Việt Nam, với nhu cầu cao từ chuyển đổi số trong doanh nghiệp, giáo dục, và chính phủ.
Tác động ngắn hạn:
– Các công ty cung cấp dịch vụ CNTT (như FPT, Viettel Solutions, VNPT Technology) có thể giảm giá dịch vụ hoặc tăng biên lợi nhuận, từ đó thu hút thêm hợp đồng từ doanh nghiệp và tổ chức.
– Người tiêu dùng cá nhân mua các sản phẩm công nghệ (phần mềm, dịch vụ streaming, thiết bị thông minh) sẽ được hưởng lợi từ giá thấp hơn.
Tác động trung hạn:
– Giảm thuế VAT sẽ khuyến khích đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) trong ngành CNTT, đặc biệt là các sản phẩm phần mềm và dịch vụ công nghệ cao.
– Các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) sẽ tăng cường ứng dụng CNTT để tối ưu hóa hoạt động, tạo thêm nhu cầu cho các nhà cung cấp dịch vụ.
– Ví dụ cụ thể: FPT, VGI (Viettel Group), hoặc các startup công nghệ sẽ được hưởng lợi từ chính sách này.
d. Ngành sản xuất và chế biến (ngoại trừ khai khoáng và kim loại)
Lý do hưởng lợi:
– Các ngành sản xuất hàng tiêu dùng, thực phẩm chế biến, dệt may, da giày, và điện tử (không thuộc danh mục loại trừ) sẽ được giảm thuế VAT 2% trên sản phẩm đầu ra. Điều này làm giảm giá thành sản phẩm hoặc tăng lợi nhuận.
– Ngành sản xuất than (khai thác than được hưởng giảm thuế, khác với khai khoáng khác) cũng sẽ được hưởng lợi.
Tác động ngắn hạn:
– Doanh nghiệp sản xuất có thể giảm giá bán để cạnh tranh hoặc giữ giá để tăng lợi nhuận, từ đó cải thiện dòng tiền và khả năng đầu tư.
– Ngành thực phẩm chế biến và đồ uống (như Vinamilk, Masan) sẽ hưởng lợi lớn do nhu cầu tiêu dùng tăng khi giá giảm.
Tác động trung hạn:
– Các ngành xuất khẩu (dệt may, da giày, nông sản chế biến) sẽ tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế nhờ chi phí sản xuất thấp hơn.
– Ngành sản xuất nội địa sẽ được củng cố nhờ nhu cầu tiêu dùng trong nước tăng, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 8% năm 2025.
– Ví dụ cụ thể: TCM (Dệt may Thành Công), VNM (Vinamilk), MSN (Masan), hoặc các doanh nghiệp than như TKV (Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam).
e. Ngành du lịch và dịch vụ liên quan
Lý do hưởng lợi:
– Các dịch vụ du lịch, lưu trú, ăn uống, và giải trí (thuộc nhóm chịu thuế VAT 10%) sẽ được giảm thuế, làm giảm chi phí cho khách hàng và tăng sức hấp dẫn của ngành.
– Chính sách này phù hợp với mục tiêu kích cầu du lịch nội địa và thu hút khách quốc tế trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh quảng bá du lịch.
Tác động ngắn hạn:
– Các công ty lữ hành, khách sạn, và nhà hàng (như Vinpearl, Saigontourist) có thể giảm giá tour, phòng nghỉ, hoặc dịch vụ ăn uống để thu hút khách.
– Người tiêu dùng sẽ chi tiêu nhiều hơn cho du lịch nội địa, đặc biệt trong các kỳ nghỉ lễ lớn như Tết 2026.
Tác động trung hạn:
– Ngành du lịch sẽ được hưởng lợi từ dòng khách quốc tế tăng, đặc biệt khi Việt Nam cải thiện cơ sở hạ tầng và quảng bá du lịch.
– Các dịch vụ liên quan (vận chuyển du lịch, hướng dẫn viên, bán lẻ quà lưu niệm) cũng sẽ tăng trưởng nhờ hiệu ứng lan tỏa.
– Ví dụ cụ thể: VTR (Việt Nam Travel), VPL (Vinpearl), hoặc các chuỗi nhà hàng như Golden Gate.
2. Nhóm ngành không được hưởng lợi hoặc hưởng lợi hạn chế
Viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản: Những ngành này không được giảm thuế VAT do đặc thù không chịu thuế hoặc đã có tăng trưởng ổn định. Ví dụ, bất động sản đang phục hồi nhưng không được hưởng lợi trực tiếp từ chính sách này, có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp như VHM (Vinhomes), NVL (Novaland).
Khai khoáng (trừ than) và sản phẩm kim loại: Các ngành này bị loại trừ khỏi danh sách giảm thuế, do đó không nhận được lợi ích trực tiếp. Ví dụ, các doanh nghiệp khai thác dầu khí (PVS, GAS) hoặc kim loại (HPG – Hòa Phát) sẽ không được hưởng lợi.
Hàng hóa/dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng): Các sản phẩm như rượu, bia, thuốc lá (trừ xăng) không được giảm thuế VAT, do đó các doanh nghiệp như SAB (Sabeco) có thể không được hưởng lợi đáng kể.
3. Đánh giá tổng quan
Ngắn hạn (6-12 tháng):
– Các ngành tiêu dùng, bán lẻ, vận chuyển, logistics, và du lịch sẽ được hưởng lợi lớn nhất do tác động trực tiếp đến giá bán và chi phí dịch vụ. Người tiêu dùng sẽ cảm nhận rõ rệt việc giảm giá, từ đó kích thích chi tiêu.
– Ngành CNTT sẽ bắt đầu thấy tăng trưởng từ các hợp đồng mới, đặc biệt trong mảng chuyển đổi số.
Trung hạn (12-24 tháng):
– Các ngành sản xuất và xuất khẩu sẽ được củng cố nhờ chi phí thấp hơn và nhu cầu tiêu dùng bền vững. Ngành logistics và CNTT sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh nhờ xu hướng thương mại điện tử và chuyển đổi số.
– Ngành du lịch có thể đạt bước tiến lớn nếu kết hợp với các chính sách quảng bá và đầu tư hạ tầng.
Hiệu ứng lan tỏa: Việc giảm thuế VAT sẽ kích thích sản xuất, tạo thêm việc làm, và tăng nguồn thu gián tiếp cho ngân sách nhà nước (qua thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân), như đã được Bộ Tài chính đánh giá. Tuy nhiên, cần đảm bảo cơ chế hoàn thuế minh bạch để doanh nghiệp tận dụng tối đa lợi ích.
4. Kết luận
Các nhóm ngành được hưởng lợi lớn nhất trong ngắn và trung hạn bao gồm:
1. Tiêu dùng và bán lẻ: Giá thấp kích thích chi tiêu, đặc biệt trong thương mại điện tử.
2. Vận chuyển và logistics: Chi phí dịch vụ giảm, hỗ trợ thương mại và xuất khẩu.
3. Công nghệ thông tin: Thúc đẩy chuyển đổi số và dịch vụ công nghệ.
4. Sản xuất và chế biến: Giá thành thấp hơn, tăng sức cạnh tranh.
5. Du lịch và dịch vụ: Kích cầu du lịch nội địa và quốc tế.
Doanh nghiệp trong các ngành này nên tận dụng chính sách giảm thuế để tối ưu hóa giá bán, mở rộng thị trường, và đầu tư vào công nghệ, từ đó củng cố vị thế trong giai đoạn 2025-2026. Ngược lại, các ngành như bất động sản, viễn thông, và khai khoáng cần tìm kiếm các cơ hội khác để duy trì tăng trưởng, vì không được hưởng lợi trực tiếp từ chính sách này.
Chính sách gia hạn giảm thuế VAT 2% sẽ có tác động tích cực trong việc kiềm chế lạm phát trong ngắn và trung hạn, nhờ giảm giá tiêu dùng, chi phí sản xuất, và hỗ trợ chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, để tối ưu hóa hiệu quả và giảm rủi ro, cần:
Doanh nghiệp: Chuyển giao lợi ích giảm thuế sang người tiêu dùng thông qua giảm giá, thay vì giữ lại toàn bộ lợi nhuận.
Chính phủ: Đảm bảo cơ chế hoàn thuế minh bạch, tăng cường đầu tư hạ tầng để cải thiện nguồn cung, và theo dõi chặt chẽ giá năng lượng/nhập khẩu.
Ngân hàng Nhà nước: Duy trì chính sách tiền tệ thận trọng, điều chỉnh lãi suất linh hoạt để kiểm soát lạm phát kỳ vọng.
Dựa trên bối cảnh kinh tế Việt Nam năm 2025 (tăng trưởng GDP mục tiêu 8%, lạm phát mục tiêu 4-4,5%), chính sách này được đánh giá là phù hợp để cân bằng giữa kích cầu kinh tế và kiểm soát lạm phát, nhưng cần phối hợp đồng bộ với các biện pháp tài khóa và tiền tệ khác.
Nguồn tham khảo: Thông tin từ các nghị quyết của Quốc hội, báo cáo của Bộ Tài chính, và các bài viết từ Tuổi Trẻ, CafeF, VietnamPlus.[
(https://tuoitre.vn/quoc-hoi-thong-qua-giam-2-vat-mo-rong-nhieu-linh-vuc-huong-uu-dai-thue-20250617091642696.htm)
(https://cafef.vn/chot-giam-2-thue-vat-den-het-nam-2026-188250617100050604.chn)
(https://www.vietnamplus.vn/quoc-hoi-thong-nhat-giam-2-thue-vat-ap-dung-den-het-nam-2026-post1044669.vnp)
LƯU Ý:
Tuy nhiên các bạn cũng cần quan sát cuộc chiến Israel vs Iran, giá dầu, lạm phát và điều hành kinh tế vĩ mô cũng như góc nhìn phân tích kỹ thuật để có chiến lược phù hợp trong đầu tư.
Phan Lê Thanh Toàn
Nhà cố vấn già
