Trên hành trình cầm tay chỉ việc, tôi nhận ra một điều rất rõ: Đầu tư không phải là may mắn. Không phải là nghe ai đó nói. Không phải là “linh cảm”. Đầu tư là một kỹ năng và đã là kỹ năng thì phải học, phải rèn, phải trả giá bằng thời gian và sự kỷ luật.
I. ĐẦU TƯ GỒM NHIỀU LỚP KỸ NĂNG – KHÔNG THỂ THIẾU LỚP NÀO
Một người đầu tư thực thụ cần ít nhất các tầng kỹ năng sau:
1.KỸ NĂNG PHÂN TÍCH CƠ BẢN
Hiểu doanh nghiệp làm gì, kiếm tiền thế nào, chu kỳ ngành ra sao. Đọc được báo cáo tài chính, hiểu dòng tiền, nợ vay, biên lợi nhuận, tăng trưởng EPS. Biết khi nào doanh nghiệp đang ở giai đoạn “thịnh” và khi nào đang bước vào “suy”. Không hiểu doanh nghiệp mà mua cổ phiếu khác nào mua một căn nhà mà chưa từng xem móng.
2.KỸ NĂNG PHÂN TÍCH KỸ THUẬT
Biết đọc xu hướng. Biết nhận diện dòng tiền. Biết quan sát khung ngày – tuần – tháng. Biết khi nào là tích lũy, khi nào là phân phối. Phân tích kỹ thuật không phải để “vẽ cho đẹp”, mà để hiểu hành vi đám đông đang làm gì với tiền của họ.
3.KỸ NĂNG PHÂN TÍCH VĨ MÔ – PMI – CHU KỲ KINH TẾ
Hiểu tiền đang rẻ hay đắt. Hiểu lãi suất đang đi lên hay đi xuống. Hiểu PMI trên 50 hay dưới 50 có nghĩa gì. Hiểu M2, tín dụng, tỷ giá đang phát tín hiệu gì. Nếu không hiểu bối cảnh vĩ mô, bạn sẽ không biết mình đang chèo thuyền thuận gió hay ngược gió.
4.KỸ THUẬT NỐI KẾT CÁC YẾU TỐ LẠI VỚI NHAU
Đây mới là phần khó. Cơ bản tốt + kỹ thuật đẹp + vĩ mô thuận lợi, xác suất cao. Cơ bản tốt nhưng kỹ thuật xấu, phải đợi. Vĩ mô xấu mà kỹ thuật đang phân phối, không nên cố chấp. Không có một yếu tố nào đứng độc lập. Người kiếm tiền được là người biết kết nối các mảnh ghép. Và trên tất cả… Phải kiểm soát được tâm lý giao dịch để giữ vị thế tốt.
II. LÝ THUYẾT CHỈ LÀ ĐIỂM KHỞI ĐẦU – KHÔNG CÓ CHỈ BÁO “THẦN THÁNH”
Lý thuyết nên ngắn gọn. Rõ ràng. Tinh giản. Đủ để hiểu bản chất, không để làm rối trí. Tôi nói rất thẳng: Không có một chỉ báo thần thánh nào cả. Nếu tồn tại một chỉ báo thần thánh thì cả thiên hạ này đã giàu hết rồi. MACD không thần thánh. RSI không thần thánh. Bollinger Bands cũng không thần thánh. Chỉ có người hiểu nó và người không hiểu nó. Vấn đề không nằm ở công cụ. Vấn đề nằm ở trình độ sử dụng công cụ.
III. KỸ NĂNG ĐẾN ĐÂU, TIỀN ĐẾN ĐÓ – KAASH X B KHÔNG BAO GIỜ NÓI DỐI
Tôi thường nói: Kỹ năng ngang đâu, kiếm tiền ngang đó. Bạn đòi lợi nhuận 30% nhưng kỹ năng chỉ ở mức 5%, sự chênh lệch đó sẽ được trả bằng thua lỗ. Đa số thua lỗ không phải vì thị trường xấu. Mà vì:
• Không đủ kỹ năng đọc xu hướng
• Không đủ bản lĩnh chờ điểm vào
• Không đủ kiểm soát tâm lý
• Mua đuổi khi thị trường đã phân phối
Đó là khi nền kỹ năng không đủ để nâng đỡ lòng tham. KAASH x B không phải khẩu hiệu.
Nó là tiến trình:
• Knowledge – Kiến thức
• Attitude – Thái độ
• Activities – Rèn luyện
• Skills – Kỹ năng
• Habits – Thói quen
• Belief – Niềm tin đúng đắn
Thiếu một mắt xích, bạn sẽ trả giá.
IV. CÂU CHUYỆN CÁI RÌU – CHỌN ĐAU NGẮN HAY ĐAU DÀI?
Đơn giản thế này.
Nếu bạn phải đi đốn củi, bạn có hai cách:
Cách 1:
Mài rìu 9 giờ, đốn củi 1 giờ.
Cách 2:
Mài rìu 1 giờ, đốn củi 9 giờ.
Thị trường cũng vậy. Bạn có thể dành thời gian học và rèn luyện trước hoặc lao vào thị trường rồi trả học phí bằng tiền thật. Cách nào đỡ đau hơn là do nhận thức của bạn.
5. KẾT LUẬN – ĐẦU TƯ LÀ NGHỀ, KHÔNG PHẢI TRÒ CHƠI
Người ta mất 4–5 năm học đại học để làm nghề nhưng nhiều người muốn kiếm tiền trên thị trường sau… 4–5 n gày / tuần / tháng. Điều đó là không thực tế. Nếu bạn coi đầu tư là một nghề: Bạn sẽ học. Bạn sẽ rèn. Bạn sẽ chậm mà chắc. Nếu bạn coi đầu tư là trò chơi thị trường sẽ dạy bạn bằng tiền và thị trường dạy rất nghiêm khắc.
Tôi chỉ nói một điều cuối cùng: Không có con đường tắt. Chỉ có con đường được mài sắc. Chọn mài rìu trước hay chọn đau khi đốn củi là quyền của mỗi người nhưng thị trường không bao giờ ưu ái người thiếu kỹ năng.
Phan Lê Thanh Toàn
Nhà cố vấn già
#Nhacovangia