Trong lịch sử kinh tế và thị trường tài chính, có những tín hiệu không cần phải ồn ào nhưng lại đủ sức khiến những người quan sát lâu năm phải lặng đi một chút. Giá dầu vượt 90 USD/thùng là một trong những tín hiệu như vậy. Nó không phải là khủng hoảng nhưng nó thường là dấu hiệu cho thấy những biến động lớn đã bắt đầu xuất hiện ở phía chân trời.
Người ta thường nói rằng thị trường tài chính phản ánh tương lai nhưng trong số rất nhiều tài sản được giao dịch mỗi ngày, dầu mỏ là một trong những chỉ báo sớm nhất của rủi ro địa chính trị và chu kỳ kinh tế. Khi dầu bắt đầu tăng mạnh, đặc biệt là vượt qua những vùng giá nhạy cảm như 90 USD, nó giống như một hồi chuông báo động thầm lặng: “kẻ thù đã đến trước cổng thành.”
Đó chính là hình ảnh “Enemy at the Gate”.
Chu kỳ dầu – chiến tranh – thị trường
Nếu đọc lại lịch sử kinh tế thế giới, ta sẽ thấy một quy luật khá thú vị: mỗi khi dầu tăng mạnh, phía sau nó thường là sự kết hợp của ba yếu tố:
Địa chính trị căng thẳng
Nguồn cung năng lượng bị đe dọa
Thị trường tài chính bắt đầu tái định giá rủi ro
Dầu không chỉ là một hàng hóa. Nó là mạch máu của nền kinh tế hiện đại. Dầu nằm trong: vận tải, logistics, sản xuất công nghiệp, hóa chất, năng lượng
thậm chí cả giá thực phẩm.
Vì vậy, khi giá dầu tăng mạnh, nó không chỉ làm giàu cho các quốc gia xuất khẩu năng lượng. Nó còn tạo ra áp lực chi phí lan tỏa khắp nền kinh tế toàn cầu.
– Chi phí vận tải tăng.
– Chi phí sản xuất tăng.
– Chi phí logistics tăng.
Và từ đó, lạm phát bắt đầu xuất hiện.
Khi dầu tăng, ngân hàng trung ương không còn nhiều lựa chọn
Một khi lạm phát có dấu hiệu quay trở lại, các ngân hàng trung ương rơi vào tình thế khó khăn.
Họ phải lựa chọn giữa: tăng trưởng kinh tế, hoặc kiểm soát lạm phát.
Trong nhiều trường hợp, họ buộc phải ưu tiên ổn định giá cả. Điều đó có nghĩa là chính sách tiền tệ trở nên thận trọng hơn, thanh khoản không còn dồi dào như trước. Khi thanh khoản thay đổi, thị trường tài chính bắt đầu phản ứng. Những tài sản từng tăng mạnh nhờ tiền rẻ có thể chững lại. Những dòng tiền đầu cơ bắt đầu rút lui. Trong khi đó, các tài sản liên quan đến hàng hóa và năng lượng lại thu hút sự chú ý. Đó là lý do tại sao mỗi khi dầu bước vào vùng giá cao, thị trường thường trở nên phân hóa và biến động hơn.
90 USD – vùng ranh giới tâm lý
Trên thị trường dầu mỏ, vùng 90 USD luôn là một ngưỡng nhạy cảm.
Ở mức giá này, dầu bắt đầu gây áp lực thực sự lên chi phí toàn cầu. Nếu giá tiếp tục tiến lên vùng 100 USD, câu chuyện có thể chuyển sang một trạng thái khác: thị trường bắt đầu nói đến nguy cơ khủng hoảng năng lượng.
Không phải lúc nào điều đó cũng xảy ra. Nhiều khi dầu chỉ tăng mạnh trong một thời gian ngắn rồi điều chỉnh khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt. Nhưng chỉ riêng việc dầu vượt 90 USD đã đủ để những người quan sát thị trường hiểu rằng một giai đoạn biến động mới có thể đang bắt đầu.
Đối với nhà đầu tư
Khi nhìn thấy giá dầu vượt 90 USD, phản ứng đúng đắn không phải là hoảng loạn, Nhà đầu tư cần hiểu rằng:
Chu kỳ tiền tệ có thể trở nên khó nới lỏng hơn
Chi phí doanh nghiệp có thể tăng
Một số ngành sẽ hưởng lợi, trong khi nhiều ngành khác chịu áp lực.
Điều quan trọng nhất lúc này không phải là dự đoán giá dầu sẽ đi đến đâu, mà là quan sát phản ứng của thị trường tài chính và dòng tiền. Trong những giai đoạn như vậy, sự tỉnh táo và kỷ luật thường quan trọng hơn những dự đoán đầy cảm tính.
Khi kẻ thù đã đứng trước cổng
Trong lịch sử chiến tranh, khi quân địch xuất hiện trước cổng thành, trận chiến chưa hẳn đã bắt đầu nhưng những người lính gác thành hiểu rằng thời khắc bình yên đã kết thúc. Thị trường tài chính cũng vậy. Dầu vượt 90 USD chưa phải là khủng hoảng nhưng nó là lời nhắc nhở rằng rủi ro đã xuất hiện ở phía trước. Và trong đầu tư, những người chuẩn bị sớm thường là những người sống sót và chiến thắng khi cơn bão thực sự đến.
Phan Lê Thanh Toàn
Nhà cố vấn già
#Nhacovangia
PODCAST:
https://open.spotify.com/episode/3dDHPRY4K3SOqhRPXd8sa5?si=67062xfqTOS-3wDdI4hU0g
